Westerwolde Lus 12b, Bourtange te Groningen

9 km Wandelroute Westerwolde Lus 12b, te Bourtange

Deze wandelroute gaat langs en over de wandelpaden van het natuurterrein van het Groninger Landschap. In 1936 deden de natuurbeschermers hun eerste aankoop : de gronden tussen de vesting Bourtange en de Duitse grens. Toen was het landbouwgebied. In de 17de en 18de eeuw, de glorietijd van de vesting, was het een ondoordringbaar moeras, een natte horizon, waar de bisschop van Münster, bijgenaamd Bommen Berend, niet doorheen durfde om de stad Groningen in te nemen. In 2005 is besloten om de vruchtbare laag af te graven. Nu is het verschraald grasland met laag struikgewas, waar zeldzame planten groeien, die bijzondere insecten, vlinders en vogels aantrekken. En er is ook al een adder gespot. U mag hier overal lopen, ook met een aangelijnde hond. Buiten de wandelpaden kan het wel heel drassig zijn. Er grazen Konik paarden en landgeiten om het gebied open te houden.
De route gaat langs de redoute, een bivak voor de soldaten, en de sluis, die het gebied onder water kon zetten. Daarvoor gebruikte men het water uit de Ruiten Aa , dat bij de Rijsdam ten noorden van Sellingen naar Bourtange werd geleid. Aan de andere kant van de grens staan nog een aantal oude grenspalen ( Herman Posthumus, Op zoek naar grenspalen ). Aan de Nederlandse kant loopt u over de Linie of de Soldatendijk. In april 1945 is hier hevig gevochten. Het huis aan de grens, het oude Abeltjeshuis, een herberg, is toen in vlammen opgegaan. Op de terugweg nog een paar herinneringen aan andere tijden : een slagboom bij de grensovergang, een galg in het veld en op het marktplein in de vesting staat het rode martelpaard. Kijk op Vesting Bourtange en Grensland Vestingland. 63% van deze wandeltocht is onverhard.
Geïnteresseerd in de omgeving? Bezoek de VBT ( Vereniging Bevordering Toerisme ).

Opgesteld door: Lussen door Westerwolde op: 28-6-2017

Routebeschrijving

  1. Vanaf de parkeerplaats of de bushalte loopt u via het Informatiecentrum in de richting van de rode ophaalbrug. In het informatiecentrum kunt u combinatiekaarten kopen voor 6 kleine musea in de vesting.
  2. U steekt de ophaalbrug niet over, maar u gaat vóór de rode brug LA. U loopt nu links van de buitengracht totdat u bij een kruising van paden komt. De gracht buigt hier naar rechts, U gaat RD.
  3. U loopt nog steeds links van het water, totdat u bij een kruising met een asfaltweg komt.
  4. Steek de weg over en ga RD. U loopt naar de Redoute, nog steeds links van het water.
    Als u de route wilt inkorten, loopt u niet naar de Redoute.
    U gaat dan hier RA, heel even weer RA en dan direct LA, de Tussenweg. Ga verder bij punt 11.
  1. Vanaf de parkeerplaats of de bushalte loopt u via het Informatiecentrum in de richting van de rode ophaalbrug. In het informatiecentrum kunt u combinatiekaarten kopen voor 6 kleine musea in de vesting.
  2. U steekt de ophaalbrug niet over, maar u gaat vóór de rode brug LA. U loopt nu links van de buitengracht totdat u bij een kruising van paden komt. De gracht buigt hier naar rechts, U gaat RD.
  3. U loopt nog steeds links van het water, totdat u bij een kruising met een asfaltweg komt.
  4. Steek de weg over en ga RD. U loopt naar de Redoute, nog steeds links van het water.
    Als u de route wilt inkorten, loopt u niet naar de Redoute.
    U gaat dan hier RA, heel even weer RA en dan direct LA, de Tussenweg. Ga verder bij punt 11.
  5. U loopt nu naar de Redoute. Daarvoor gaat u het 1ste pad RA. U loopt in de richting van een infopaneel over het natuurterrein van het Groninger Landschap en een klaphek.
  6. Ga door het klaphek. Houd zoveel mogelijk links aan. Dan komt u bij een rechthoekige schans, die in 1965 is teruggevonden en gereconstrueerd.
    Hier bivakkeerden de soldaten, het corps de garde. In de praktijk bestond hun taak uit het bewaken van de iets verderop gelegen sluis. Zij moesten soms vechten tegen boeren die graag droog land wilden hebben. Deze plek werd ook wel de Bakoven genoemd. Naar men zegt, omdat het daar heel heet kan worden in de zomer.
  7. Ga nu naar rechts. Daar ziet u aan uw linkerhand een plas, een eldorado voor vogelspotters. Nog even verder is een sluisje. Daar heeft u een mooi uitzicht over het open natuurterrein. De bosrand in de verte is de Soldatendijk aan de grens.
  8. Maak rechtsomkeert en loop terug naar het klaphek bij het infopaneel.
  9. Ga hier LA, de Redouteweg. Hier is ook een picknicktafel. Rechts is het water, links het terrein van het Groninger Landschap, dat soms ook begraasd wordt door geiten om het gebied open te houden.
  10. U komt bij een asfaltweg. Ga hier LA. Volg het asfalt, u komt op de Tussenweg.
  11. U loopt over een vee-rooster. De weg wordt een zandweg dwars door het natuurgebied, het terrein van de Konik paarden, waar u vrij mag lopen, ook buiten de paden, ook met een hond, mits aangelijnd.
  12. Bij een huis maakt de weg een bocht naar rechts, de Bakovensmeeweg.
  13. U passeert weer een vee – rooster. Loop RD tot aan het einde.
  14. Ga RA, asfaltweg. Even verder LA, de Nieuwerksweg. Links ziet u bij een bankje een gedenksteen op de plaats waar vroeger een Joodse familie heeft gewoond, die de Tweede Wereldoorlog niet heeft overleefd.
  15. Even verder ziet u rechts in het veld een galg, ter lering voor ongehoorzame soldaten.
  16. Loop gewoon verder RD over de Nieuwerksweg tot aan het einde.
  17. LA over een weg, verhard met 2 betonplaten.
  18. Aan het einde, bij de kruising met een asfaltweg, RD de weg oversteken en doorlopen over het fietspad, Distelvlinder.
  19. U loopt nu rechts van een bosje. Als het bos ophoudt, is er links een klaphek. Loop door het klaphek en steek schuin het natuurgebied over in de richting van een huis met een rood dak. Zie de kaart Soms staan er 1 of 2 paarden. Het gras kan ook wel hoog zijn. Als u dat niet wilt, volg het alternatief onderaan en de extra lijn op de kaart.
  20. Loop achter langs het huis, genaamd Abeltjeshuis. Voorbij het huis gaat u naar links in de richting van een klaphek. U ziet een tunnel onder de weg door, niet voor mensen, maar voor de paarden die er, naar men zegt, nog nooit gebruik van hebben gemaakt.
  21. Ga door het klaphek, steek de weg over en loop naar het informatiepaneel over de Linie of de Soldatendijk.
  22. Ga het klaphek door. U heeft nu de keuze tussen 2 paden. Op de kaart hebben wij het rechter pad ingetekend, omdat wij dat het mooiste vinden vanwege de kronkels, de heuveltjes en het uitzicht. Het linker pad loopt onder langs de dijk. Pas op : hier zijn nog schuttersputjes in het bos, gegraven door de Canadezen en de Polen in 1945. Aan het einde komen beide paden bij elkaar.
  23. Aan het einde door een klaphek, RA. U loopt naar een tweede klaphek.
    Voorbij het klaphek passeert u de grens. Ga LA bij een T-splitsing.
    * Als u de route een klein stukje wilt inkorten , gaat u hier RA. Vervolg de route bij punt 28.
  24. Dit is de Alter Radwanderweg an der Deutsch Niederländischen Grenze. Links een houtwal, de grens, rechts akkers. Aan het einde van deze weg is een picknicktafel. Hier gaat u LA, door een klaphek. U bent weer in Nederland.
  25. Ga de dijk op en dan direct weer LA. Even verder ziet u links beneden een grenspaal. Rechts het natuurgebied met de paarden. Vlak voor het klaphek ( punt 23 ) ziet u rechts een infobordje over de Linie, 637 meter.
  26. Ga vóór het klaphek LA, loop in de richting van een tweede klaphek.
  27. Voorbij het klaphek passeert u de grens. Ga RA bij een T-splitsing.
  28. Dit is weer de Alter Radwanderweg. Hier ziet u rechts 2 grenspalen uit de 18de eeuw van Bentheimer zandsteen. De eerste, nummer 182, heeft een hamerkop. Nummer 181 staat even verderop. RBF= De Bataafse Republiek. P= Pruisen.
  29. Aan het einde van de Radweg is links het oude douanekantoor, rechts is een picknicktafel met daarachter de slagboom voor de grens.
  30. Steek de weg over en loop RD. U loopt weer langs de grens aan de Duitse kant. In de houtwal rechts kunt u op zoek gaan naar oude grenspalen. Wij hebben er nog een gevonden.
  31. Ga de 1ste weg RA. U komt weer in Nederland. Het asfalt gaat over in beton. Dit is het fietspad, Distelvlinder, hetzelfde pad als bij punt 18.
  32. Loop helemaal RD tot het einde, steek de autoweg over en ga weer RD, weg met betonplaten.
  33. 1ste weg RA, Nieuwerksweg.
  34. Ga bij het klaphek links LA. Loop RD, voorbij de galg langs de afrastering.
  35. Ga voorbij de afrastering RA. Soms loopt de afrastering door vanwege de schapen. U kunt er zo overheen stappen, omdat het hek hier flexibel is. De directie van de vesting heeft ons verzekerd dat het hek niet onder stroom staat. Bovendien : Dit pad maakt deel uit van het Noaberpad.
  36. U loopt nu RD, rechts van een zwemplas, de natte horizon.
  37. U loopt in de richting van een hek, dat soms open staat, met klaphek en Noaberpadteken.
  38. Ga door het klaphek. U komt uit op een klinkerweg, rechts is een boerderij.
  39. Aan het einde van de weg komt u uit bij 2 schildwachtershuisjes en een bankje. Ga hier LA langs de huisjes en over de ophaalbrug.
  40. Volg deze klinkerweg, links is nog een bankje, ga een brug over en dan RA over een tweede brug. U loopt langs de Sikkepit. Hier zijn kano’s te huur. Er is een terras en nog veel meer.
  41. De weg buigt naar links en daarna kunt u naar rechts de ophaalbrug over en de Munsterse poort door om in het centrum van de vesting te komen.
  42. Loop RD. U komt op het marktplein. Hier zijn allerlei horecagelegenheden en winkeltjes. Alle straten komen op dit plein uit. Het midden van het plein wordt gemarkeerd door een ster in het plaveisel.
  43. Om weer terug te gaan naar de parkeerplaats neemt u de 4de straat rechts, de Batterijenstraat. U loopt langs de synagoge, waar u de namen van de 46 in W.O. II gedeporteerde en niet meer teruggekeerde Joden kunt lezen.
  44. U verlaat de vesting via de Vriesse Poort.
  45. Voorbij de volgende brug kunt u rechts een trappetje op. U kunt dan gewoon RD over de buitenste wal de route vervolgen tot de brug bij het informatiecentrum en de parkeerplaats, het startpunt van deze wandelroute.
Alternatief voor punt 19, 20 en 21 :
Ga verder RD over het fietspad. Aan het einde passeert u bij een bosrand de grens. Ga LA en loop rechts van de houtwal / de grens. U komt bij een autoweg, de vroegere grensovergang. Ga hier LA en steek over bij de ingang van de Linie of de Soldatendijk. Hier staat een infopaneel. Ga verder bij punt 22.

Legenda:
RA = rechtsaf, RD = rechtdoor en LA = Linksaf.

Bekijk de volledige routebeschrijving ⇢

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

Startpunt

Informatiecentrum Vesting Bourtange, Willem Lodewijkstraat 33, 9545 PA te Bourtange. Plan Route

Rolstoeltoegankelijkheid

Deze route is niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens.

Honden

Mits de geldende regels worden nageleefd, zijn honden toegestaan in dit gebied.

Foto's (12)

De toegang tot de vesting Bourtange Margriet Smeets: De toegang tot de vesting Bourtange
Een bijzonder uitzicht op de vestingswallen Ger Smeets: Een bijzonder uitzicht op de vestingswallen
Een plas achter de Redoute Margriet Smeets: Een plas achter de Redoute
Bourtange, het gebied van het Groninger Landschap Margriet Smeets: Bourtange, het gebied van het Groninger Landschap
Bourtange, de soldatendijk Margriet Smeets: Bourtange, de soldatendijk
Een vredige picknicktafel in Duitsland Margriet Smeets: Een vredige picknicktafel in Duitsland
Konikpaarden in het Groninger Landschap Margriet Smeets: Konikpaarden in het Groninger Landschap
Bourtange, achter de soldatendijk Margriet Smeets: Bourtange, achter de soldatendijk
Grenspaal met hamerkop uit de 18de eeuw Margriet Smeets: Grenspaal met hamerkop uit de 18de eeuw
Geschiedenisles Ger Smeets: Geschiedenisles
De galg als waarschuwing voor onverlaten Ger Smeets: De galg als waarschuwing voor onverlaten
Het marktplein vanaf 's Lands Huys Ger Smeets: Het marktplein vanaf 's Lands Huys

Routekaart

Afdrukken
Annuleren

Topografische routekaart

Deze wandeltocht is ook beschikbaar op een zeer gedetailleerde topografische kaart westerwolde-lus-12b.pdf. Het printen van deze topografische kaart kan door gebruik te maken van de mogelijkheden die de PDF reader biedt.

Horecagelegenheden

In plaats Bourtange



Schrijf een bericht

Je bericht: *
Je naam: *

Ondersteunde formaten: JPG en PNG (Maximale bestandsgrootte: 7 MB.)