Van Vesting tot Grenslinie, Bourtange te Groningen

9 km Wandelroute Van Vesting tot Grenslinie, te Bourtange

Deze tweelandenroute gaat vanaf de vesting over het terrein van het Groninger Landschap naar en over de grens, de linie of de soldatendijk. In de 80-jarige oorlog was dit gevaarlijk gebied voor verkenners, een ondoordringbaar moeras, waar de bisschop van Münster, bijgenaamd Bommen Berend, zich nooit heeft durven vertonen. Nu grazen er Konik paarden op een verschraald grasland met laag struikgewas en een zeldzame flora en fauna.. Iedereen mag hier lopen, ook buiten de paden, ook met een aangelijnde hond. De route gaat langs de redoute, een soldatenbivak, en de sluis, die het gebied onder water kon zetten. Bij de linie is in april 1945 hevig gevochten. Het huis aan de grens, het oude Abeltjeshuis, een herberg, is toen in vlammen opgegaan. Op de terugweg zijn nog wat herinneringen aan andere tijden: een slagboom bij de grensovergang, een galg in het veld en op het marktplein in de vesting staat het rode martelpaard. Kijk op Vesting Bourtange. 63% van deze wandeltocht is onverhard.
Geïnteresseerd in de omgeving? Bezoek de VBT ( Vereniging Bevordering Toerisme ).

Opgesteld door: Lussen door Westerwolde, op: 28-6-2017, laatst bijgewerkt op: 28-8-2019

Routebeschrijving

  1. Loop vanaf de parkeerplaats of de bushalte via of langs het Informatiecentrum in de richting van de rode ophaalbrug. In het informatiecentrum zijn combinatiekaarten te koop voor een aantal kleine musea in de vesting.
  2. Steek de ophaalbrug niet over, maar ga vóór de rode brug LA. Loop nu links van de buitengracht tot een kruising van paden, waar de gracht naar rechts buigt. Ga hier RD.
  3. Loop door tot een volgende kruising met een asfaltweg.
  4. Hier zijn twee mogelijkheden: a = 9 km. b=de kortere route, 8 km.
    • a) Loop naar de Redoute of de Bakoven in de volksmond en naar het sluisje waar het gebied onder water gezet kon worden: steek de weg over en ga RD, nog steeds links van het water. Ga het 1ste pad RA in de richting van een infopaneel over het Groninger Landschap en een klaphek. Ga door het klaphek en houd zoveel mogelijk links aan. Links is een rechthoekige schans, die in 1965 is teruggevonden en gereconstrueerd.
      Hier bivakkeerden de soldaten, het corps de garde. In de praktijk bestond hun taak uit het bewaken van de iets verderop gelegen sluis. Zij moesten soms vechten tegen boeren die graag droog land wilden hebben. Deze plek werd ook wel de Bakoven genoemd. Naar men zegt, omdat het daar heel heet kon/kan worden in de zomer.
      Ga bij de redoute even naar rechts en loop naar het sluisje en terug. Om vogels te spotten is er ook nog een diepe plas. In de verte is een bosrand. Daar is de Linie of de Soldatendijk en de grens. Loop terug naar het klaphek en ga direct voorbij het hek LA, de Redouteweg. Er is een picknicktafel. Rechts is water en links het terrein van het Groninger Landschap. Ga aan het einde bij een asfaltweg LA en loop naar de Tussenweg.
    • b) Loop voor de kortere route niet naar de Redoute, maar ga hier RA, .
      heel even weer RA en dan direct LA, de Tussenweg.
  1. Loop vanaf de parkeerplaats of de bushalte via of langs het Informatiecentrum in de richting van de rode ophaalbrug. In het informatiecentrum zijn combinatiekaarten te koop voor een aantal kleine musea in de vesting.
  2. Steek de ophaalbrug niet over, maar ga vóór de rode brug LA. Loop nu links van de buitengracht tot een kruising van paden, waar de gracht naar rechts buigt. Ga hier RD.
  3. Loop door tot een volgende kruising met een asfaltweg.
  4. Hier zijn twee mogelijkheden: a = 9 km. b=de kortere route, 8 km.
    • a) Loop naar de Redoute of de Bakoven in de volksmond en naar het sluisje waar het gebied onder water gezet kon worden: steek de weg over en ga RD, nog steeds links van het water. Ga het 1ste pad RA in de richting van een infopaneel over het Groninger Landschap en een klaphek. Ga door het klaphek en houd zoveel mogelijk links aan. Links is een rechthoekige schans, die in 1965 is teruggevonden en gereconstrueerd.
      Hier bivakkeerden de soldaten, het corps de garde. In de praktijk bestond hun taak uit het bewaken van de iets verderop gelegen sluis. Zij moesten soms vechten tegen boeren die graag droog land wilden hebben. Deze plek werd ook wel de Bakoven genoemd. Naar men zegt, omdat het daar heel heet kon/kan worden in de zomer.
      Ga bij de redoute even naar rechts en loop naar het sluisje en terug. Om vogels te spotten is er ook nog een diepe plas. In de verte is een bosrand. Daar is de Linie of de Soldatendijk en de grens. Loop terug naar het klaphek en ga direct voorbij het hek LA, de Redouteweg. Er is een picknicktafel. Rechts is water en links het terrein van het Groninger Landschap. Ga aan het einde bij een asfaltweg LA en loop naar de Tussenweg.
    • b) Loop voor de kortere route niet naar de Redoute, maar ga hier RA, .
      heel even weer RA en dan direct LA, de Tussenweg.
  5. Passeer een vee-rooster. De weg wordt een zandweg dwars door het natuurgebied, het terrein van de Konik paarden, vrije wandeling, ook buiten de paden en ook met een hond, mits aangelijnd.
  6. Bij een huis maakt de weg een bocht naar rechts, de Bakovensmeeweg.
  7. Passeer weer een vee – rooster. Loop RD tot aan het einde.
  8. Ga RA, asfaltweg. Even verder LA, de Nieuwerksweg. Links is bij een bankje een gedenksteen op de plaats waar vroeger een Joodse familie heeft gewoond, die de Tweede Wereldoorlog niet heeft overleefd.
  9. Even verder is rechts in het veld een galg, ter lering voor ongehoorzame soldaten.
  10. Loop gewoon verder RD over de Nieuwerksweg tot aan het einde.
  11. Ga aan het einde LA over een weg, verhard met betonplaten.
  12. Aan het einde, bij de kruising met een asfaltweg, RD de weg oversteken en doorlopen over het fietspad, Distelvlinder.
  13. Loop rechts van een bosje. Als het bos ophoudt, is er links een klaphek. Loop door het klaphek en steek schuin het natuurgebied over in de richting van een huis met een rood dak. Soms staan er paarden. Het gras kan ook wel hoog zijn. Het is mogelijk om het alternatief onderaan de beschrijving te volgen .Dit is de lijn op de kaart die met blauwe pijlen is aangegeven.
  14. Loop achter langs het huis, genaamd Abeltjeshuis. Ga voorbij het huis naar links in de richting van een klaphek. Er is een tunnel onder de weg door, niet voor mensen, maar voor de paarden die er, naar men zegt, nog nooit gebruik van hebben gemaakt.
  15. Ga door het klaphek, steek de weg over en loop naar het informatiepaneel over de Linie of de Soldatendijk.
  16. Ga het klaphek door. Er is keuze tussen twee paden. Op de kaart hebben wij het rechter pad ingetekend, omdat wij dat het mooiste vinden vanwege de kronkels, de heuveltjes en het uitzicht. Het linker pad loopt onder langs de dijk. Pas op : hier zijn nog schuttersputjes in het bos, gegraven in 1945 door onze bevrijders, de Canadezen en de Polen. Aan het einde komen beide paden bij elkaar.
  17. Aan het einde door een klaphek, RA. Loop naar een tweede klaphek.
    Passeer voorbij het klaphek de grens. Ga LA bij een T-splitsing.
    * Hier is een mogelijkheid om de route nog 600 meter in te korten, ga hier RA. Vervolg de route bij punt 22.
  18. Dit is de Alter Radwanderweg an der Deutsch Niederländischen Grenze. Links een houtwal, de grens, rechts akkers. Aan het einde van deze weg is een picknicktafel. Ga LA, door een klaphek om weer in Nederland te komen.
  19. Ga de dijk op en dan direct weer LA. Even verder is links beneden een grenspaal. Rechts het natuurgebied met de paarden. Vlak voor het klaphek is rechts een infobordje over de Linie, 637 meter.
  20. Ga vóór het klaphek LA en loop in de richting van een tweede klaphek.
  21. Voorbij het tweede klaphek is de grens. Ga RA bij een T-splitsing.
  22. Dit is weer de Alter Radwanderweg. Hier staan even verder aan de rechterkant twee grenspalen uit de 18de eeuw van Bentheimer zandsteen. De eerste, nummer 182, heeft een hamerkop. Nummer 181 staat even verderop. RBF= De Bataafse Republiek. P= Pruisen.
  23. Aan het einde van de Radweg is links het oude douanekantoor, rechts is een picknicktafel met daarachter de slagboom voor de grens.
  24. Steek de weg over en loop RD. Loop weer langs de grens aan de Duitse kant. In de houtwal rechts stonden/staan ook oude grenspalen. Wij hebben er nog een gevonden, maar die lag helaas omver.
  25. Ga de 1ste weg RA. Passeer nu weer de grens. Het asfalt gaat over in beton. Dit is het fietspad Distelvlinder, hetzelfde pad als bij de punten 12 en 13.
  26. Loop helemaal RD tot het einde, steek de autoweg over en ga weer RD, weg met betonplaten.
  27. 1ste weg RA, Nieuwerksweg.
  28. Ga bij het klaphek links LA. Loop RD, voorbij de galg langs de afrastering.
  29. Ga voorbij de afrastering RA. Soms loopt de afrastering door vanwege de schapen. Stap er gerust overheen, het hek is flexibel. De directie van de vesting heeft ons verzekerd dat het hek niet onder stroom staat. Bovendien : dit pad maakt deel uit van het Noaberpad, dus volg gewoon het wit-rode teken.
  30. Loop nu RD, rechts van een zwemplas, de natte horizon genaamd.
  31. Loop in de richting van een hek, dat soms open staat, met klaphek en Noaberpadteken.
  32. Ga door het klaphek en kom uit op een klinkerweg, rechts is een boerderij.
  33. Aan het einde van de weg staan twee schildwachtershuisjes en een bankje. Ga hier LA langs de huisjes en over de ophaalbrug.
  34. Volg deze klinkerweg, links is nog een bankje, ga een brug over en dan RA over een tweede brug. Loop langs de Sikkepit. Hier zijn kano’s te huur.
  35. De weg buigt naar links en daarna naar rechts de ophaalbrug over en de Münsterse poort door om in het centrum van de vesting te komen.
  36. Loop RD tot het marktplein. Hier zijn allerlei horecagelegenheden en winkeltjes. Alle straten komen op dit plein uit. Het midden van het plein wordt gemarkeerd door een ster in het plaveisel.
  37. Neem om weer terug te gaan naar de parkeerplaats de 4de straat rechts, de Batterijenstraat. Loop langs de synagoge met de namen van de 46 in W.O. II gedeporteerde en niet meer teruggekeerde Joden.
  38. Verlaat de vesting via de Vriesse Poort.
  39. Voorbij de volgende brug is het mogelijk om rechts een trappetje op te gaan. Vervolg dan gewoon RD over de buitenste wal de route tot de brug bij het informatiecentrum en de parkeerplaats, het startpunt van deze wandelroute. Over de kasseien beneden lopen is natuurlijk ook een optie.
Alternatief voor de punten 13, 14 en 15 :
Ga verder RD over het fietspad. Passeer aan het einde bij een bosrand de grens. Ga LA en loop rechts van de houtwal / de grens. Ga bij een autoweg, de vroegere grensovergang, LA, loop even links van de weg en steek over bij de ingang van de Linie of de Soldatendijk. Hier staat een infopaneel. Ga verder bij punt 16.

Legenda:
RA = rechtsaf, RD = rechtdoor en LA = Linksaf

Bekijk de volledige routebeschrijving ⇢

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

Startpunt

Informatiecentrum Vesting Bourtange, Willem Lodewijkstraat 33, 9545 PA te Bourtange. Plan Route

Openbaar vervoer

Buslijn 42 stopt vlakbij het Informatiecentrum. De bus komt uit Vlagtwedde, Emmen.

Rolstoeltoegankelijkheid

Deze route is niet geschikt voor rolstoelen of kinderwagens.

Honden

Mits de geldende regels worden nageleefd, zijn honden toegestaan in dit gebied.

Foto's (12)

De toegang tot de vesting Bourtange Margriet Smeets: De toegang tot de vesting Bourtange
Een bijzonder uitzicht op de vestingswallen Ger Smeets: Een bijzonder uitzicht op de vestingswallen
Een plas achter de Redoute Margriet Smeets: Een plas achter de Redoute
Bourtange, het gebied van het Groninger Landschap Margriet Smeets: Bourtange, het gebied van het Groninger Landschap
Bourtange, de soldatendijk Margriet Smeets: Bourtange, de soldatendijk
Een vredige picknicktafel in Duitsland Margriet Smeets: Een vredige picknicktafel in Duitsland
Konikpaarden in het Groninger Landschap Margriet Smeets: Konikpaarden in het Groninger Landschap
Bourtange, achter de soldatendijk Margriet Smeets: Bourtange, achter de soldatendijk
Grenspaal met hamerkop uit de 18de eeuw Margriet Smeets: Grenspaal met hamerkop uit de 18de eeuw
Geschiedenisles Ger Smeets: Geschiedenisles
De galg als waarschuwing voor onverlaten Ger Smeets: De galg als waarschuwing voor onverlaten
Het marktplein vanaf 's Lands Huys Ger Smeets: Het marktplein vanaf 's Lands Huys

Routekaart

Afdrukken
Annuleren

Topografische routekaart

Deze wandeltocht is ook beschikbaar op een zeer gedetailleerde topografische kaart van-vesting-tot-grenslinie.pdf. Het printen van deze topografische kaart kan door gebruik te maken van de mogelijkheden die de PDF reader biedt.

Horecagelegenheden

In plaats Bourtange



Schrijf een bericht

Je bericht: *
Je naam: *

Ondersteunde formaten: JPG en PNG (Maximale bestandsgrootte: 7 MB.)